Sprawozdanie z dotychczasowej realizacji zadania “Zakup jednostek pływających do ratownictwa wodnego, w tym chemiczno-ekologicznego”
zgodnie z umową nr WFOŚ/D/819/297/2015 z 2015
zawartą pomiędzy Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska w Gdańsku a Pomorskim (uprzednio Gdyńskim) Wodnym Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym

Celem zadania było podniesienie poziomu ochrony przed skutkami zagrożeń naturalnych oraz poważnych awarii, usprawnienie usuwania ich skutków oraz wzmocnienie wybranych elementów zarządzania środowiskiem.

Zadanie było jest z listą przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na rok 2016, stanowiących uszczegółowienie głównych kierunków działań wynikających z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.) oraz Strategii działania WFOŚiGW w Gdańsku na lata 2013-2016 z perspektywą do 2020 roku – priorytet V – Monitoring środowiska, przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i likwidacja ich skutków oraz wspieranie innowacji, w ramach którego Fundusz będzie wspierał w szczególności działania mające na celu podnoszenie potencjału służb ratowniczych, a pośrednio w związku z tym działania mające na celu przeciwdziałanie klęskom żywiołowym, zapobieganie poważnym awariom i likwidację ich skutków dla środowiska.

Zgodnie z deklaracją Funduszu w pierwszej kolejności dofinansowywał projekty inwestycyjne i działania realizowane z udziałem środków Unii Europejskiej, jak również przewidywał finansowanie zadań z udziałem środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wymienione zadanie było dotowane w 50% z funduszu NFOŚiGW na podstawie rekomendacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zadanie ma zasięg regionalny, a w razie wezwania przez organ zarządzania kryzysowego do uczestnictwa w akcji na terenie kraju – krajowy (beneficjent jest ujęty na liście podmiotów Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego). Zakup sprzętu umożliwiał m.in. utrzymywanie dyżurów mających na celu ochronę zachodniej części Zatoki Gdańskiej o powierzchni około 800 km kw., ze względu na liczne płycizny trudną do monitorowania przez służby państwowe, posiadające jednostki o znacznie większym zanurzeniu. W latach 2016-2017 przepracowano ogółem ponad 51000 roboczogodzin w ramach wymienionych dyżurów.
W granicach obszarów objętych wykonawstwem zadania znalazły się obszary Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski PLH220032 (26566,4 ha), część Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, jak również 3 rezerwaty przyrody Beka (193,01 ha), Słone Łąki (16,02 ha), Mechelińskie Łąki (113,47 ha) oraz użytek ekologiczny Torfowe Kłyle (48,53 ha).

Dzięki zakupionej jednostce realizowane było m.in. usuwanie skutków awarii i zagrożeń środowiska na obiektach ochrony środowiska i gospodarki wodnej, morskich obszarach przybrzeżnych (m. in. jacht Maraja, kuter rybacki Hel).. Zapewniona została skuteczność akcji ratowniczych (m. in. jacht Maraja) oraz prognozowania, zapobiegania, ograniczania i usuwania skutków zagrożeń naturalnych i poważnych awarii. W sposób bezpośredni przyczyniło się to do zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego osób korzystających z kąpieli, sportów wodnych i uprawiających rybołówstwo oraz wędkarstwo na wodach Zatoki Gdańskiej – według statystyk od 30000 do 50000 osób. rocznie, ponadto pośrednio bezpieczeństwo ekologiczne na wodach przybrzeżnych ma wpływ na mieszkańców obszarów położonych bezpośrednio przy brzegu, stanowiących populację około 50000 do 80000 osób.

Dodatkowym walorem ekologicznym było przeszkolenie osób stanowiących załogi zakupionych jednostek, w tym wolontariuszy pełniących służbę dyżurną – osoby te nabyły wiedzę w dziedzinie edukacji ekologicznej pod kątem odpowiedzialności za wczesne wykrycie i rozpoznanie sygnałów niebezpieczeństwa z punktu widzenia zagrożeń chemiczno-ekologicznych (razem przeszkolono 34 osoby).

Pomorskie (uprzednio Gdyńskie) WOPR działa w oparciu o całoroczne i całodobowe dyżury prowadzone przez Centrum Ratownictwa, we współpracy z Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego (telefon 601 100 100), pozostającego w stałym roboczym kontakcie z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa. Zakupione jednostki stanowią ważny element reagowania na wezwanie tych służb do deklarowanych działań ratowniczych, których odnotowano w latach 2016 – 2017 ponad 300.
Stowarzyszenie posiada odpowiednie zezwolenia i dokumenty rejestracyjne, w szczególności Decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych – Zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego w oparciu o Ustawę o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. W toku ubiegania się o zgodę uzyskało pozytywną opinię co do swoich działań m.in. od Dyrekcji Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Zasoby kadrowe, ponad 500 osób, to ludzie z odpowiednim doświadczeniem, posiadający wymagane kwalifikacje. Ich wkład nieodpłatnej pracy przy wykorzystaniu zakupionych jednostek stanowił jednocześnie wkład własny beneficjenta zadania.